نوبويوشى فورو كاوا ( مترجم : هاشم رجب زاده و كينيجى ئه اورا )

70

سفرنامه فورو كاوا ( فارسى )

ابراهيم را كشت و فرزندانش را نيز همه يا به قتل آورد يا كور كرد . پيشتر ، در سال‌هاى 1805 تا 1812 ، آقا محمد خان به يك سلسله جنگ‌ها با روسيه پرداخته ، اما در آنها شكست خورده و در نتيجه اراضى وسيعى از خاك ايران بر ساحل درياى خزر از دست رفته ، و برابر عهدنامه‌اى گرجستان و داغستان هم ضميمه روسيه شده و ايران از داشتن سفينه جنگى در درياى خزر محروم شده بود . مأموريت گاردان در همان سال‌ها در فرانسه ناپلئون اول به سوداى دست يافتن به هند بود ، و در راه رسيدن به اين مقصود به جلب يارى ايران برآمد و ژنرال گاردان Claud Mathieu Gardanne را به سفارت به اين كشور فرستاد . گاردان در ماه مه 1806 به تهران رسيد و سال پس از آن هم معاهده‌اى با دولت ايران منعقد كرد . رقابت‌جويى انگليس از سوى ديگر ، حكومت انگليسى هند نيز در سال 1808 سرهنگ ملكم John Malcolm را ديگربار روانه ايران كرد . اما به او اجازه پياده شدن در خاك ايران [ از كشتى در خليج فارس ] داده نشد و ناچار و نامراد به هند برگشت . دولت انگليس از اين پيشامد شگفت‌زده شد و از لندن سرهارفورد جونز Sir Harford Jones را به سفارت به ايران فرستاد ، و او سرانجام به تهران رسيد و [ فتحعلى ] شاه را به اتحاد با انگليس و جواب گفتن سفير فرانسه واداشت . نيز با توجه به اين‌كه ايران هنوز با روسيه در جنگ بود با تعهد پرداخت [ سالانه ] 200 هزار پاوند [ كذا ] كمك نظامى ايران را به دام انداخت ، و در اين‌باره سرانجام معاهده‌اى در تاريخ 12 مارس 1809 [ 1224 ه . ] ميان ايران و بريتانيا امضاء شد . سال پس از آن ، حكومت هند ملكم را كه به درجه ژنرالى ارتقاء يافته بود به سفارت به ايران فرستاد و او را مأمور ساخت كه نواحى ميان درياى سياه و رود سند را كه هنوز نقشه‌بردارى نشده بود به تفصيل شناسايى و نتيجه كار خود را گزارش كند . پس از آن ، در سال 1814 ، دولت انگليس اليس H . Ellis را به ايران روانه و در پيامى كه به وسيله او فرستاد تهديد كرد كه اگر ايران با ممالك مجاور كه در اروپا واقع‌اند به جنگ برآيد آن دولت مبلغ [ سالانه 200 هزار پاوند ] تعهد شده را نخواهد داد ، و نيز خواست كه ايران به هر راه و وسيله مانع لشكركشى [ دولت ثالثى ] از طريق خاك خود به هند شود . ايران پذيرفت ، و سرانجام انگليس عهدنامه‌اى برابر دلخواهش با ايران بست . پنج سال پس از سفارت اليس به ايران ، ميرزا ابو الحسن خان به سفارت به انگلستان و فرانسه